دنیاطلبی و تکبر، ریشه سقوط در «مزبله هوا» و عامل تقابل با ولایت است

به گزارش ایکنا، آیت الله حسن رمضانی، رئیس مؤسسه آوای توحید قم، شامگاه شنبه 31 مردادماه در مراسم اربعین تدفین « امام شهید » و گرامی داشت مقام علمی و عملی ایشان که در این مؤسسه برگزار شد، به تبیین جایگاه سنت اربعین پرداخت.
وی با اشاره به ریشه دار بودن سنت اربعین اظهار کرد: این موضوع که آیا خاستگاه این مراسم تنها منحصر به اربعین حسینی است یا فراتر از آن است، قابل بحث است؛ اینکه آیا برگزاری اربعین برای متوفیان پس از اربعین حسینی رایج شده یا این سنت در ملل و اقوام پیشین وجود داشته و اربعین حسینی نیز از آن نشئت گرفته است، موضوعی است که نیاز به تحقیق دارد.
رمضانی در ادامه افزود: علامه سیدمحمدحسین تهرانی و فرزندان ایشان بر این باورند که اربعین از خصائص امام حسین(ع) است و برگزاری آن برای دیگران، بدعت و غیرقابل قبول است؛ لذا نگاه مساعدی به این موضوع نداشتند. اما نظر بنده این است که ما دلیلی برای نفی یا اثبات انحصار این موضوع برای امام حسین(ع) نداریم.
وی تصریح کرد: اگر نصی وجود داشته باشد که ثابت کند اربعین مخصوص امام حسین(ع) است یا برگزاری آن برای دیگران را نفی کند، موضوع قابل پیگیری است و می توان بر اساس آن اثر داد. اما در نبود چنین نصّی، براساس روایت نبوی «مَن سَنَّ سُنَّةً حَسَنةً...» (هر کس روش نیکویی به جا بگذارد که پس از او به آن عمل شود، پاداش او و پاداش عمل کنندگان به آن را خواهد داشت...)، می توان اربعین را برای اموات برگزار کرد.
رئیس مؤسسه آوای توحید قم با این پرسش که «آیا برگزاری اربعین برای دیگران و اموات، ضرر یا مفسده ای دارد که برخی آن را نفی کنند؟»، اظهار کرد: برگزاری اربعین به ویژه برای شخصیت های تأثیرگذار در تاریخ و جامعه اسلامی، نه تنها کراهت یا حرمت ندارد، بلکه امری ممدوح است؛ زیرا موجب یادآوری عقاید، اخلاق، رفتار و اندیشه های آنان می شود. این سنتی خالی از مفسده و مفید است و مراسم هفتادمین یا صدمین سالگرد نیز واجد همین ویژگی هاست. عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در پایان، با تأکید بر لزوم یادآوری سیره عملی و علمی «امام شهید»، در مقام تحلیل زیارت اربعین اظهار کرد: محور اول این زیارت این است که امام حسین(ع) کیست؟ ایشان ولیّ خدا و خلیفه الله است که در پاک ترین صلب و رحم قرار گرفت و خداوند او را به دلیل قابلیت های ذاتی اش به امامت و رهبری جامعه برگزید؛ این امتیازات بی حساب و کتاب نیست. ما نسبت به امام شهیدمان نیز معتقد به همین ویژگی ها هستیم. ایشان در خانواده خود، گوهری درخشان و تافته ای جدابافته بود و از آغاز مشخص بود که تفاوتی دارد؛ تا جایی که خداوند ایشان را برای احیای دین و خدمت به نظام اسلامی باقی گذاشت.
ویژگی های قائد شهید

رمضانی با توصیف «امام شهید» به عنوان گلی از گلستان فرزندان فاطمه زهرا(س) با عطری ویژه، افزود: ایشان شخصیتی خوش سخن، خوش سلیقه، خوش فهم و مؤمن بود که معیت الهی در تمام وجودش جاری بود. ایشان هرچند معتقد بود هیچ کس با اهل بیت(ع) قابل مقایسه نیست، اما به دلیل پیوند با علی و فاطمه(س)، ویژگی های اهل بیت(ع) در وجودشان تجلی می یافت.

رئیس مؤسسه آوای توحید در ادامه به تبیین محور دوم زیارت اربعین پرداخت و اظهار کرد: محور دوم این است که امام حسین(ع) چه کرد؟ ایشان دعوت به حق نمود و تا نهایت توان، مردم را نصیحت کرد و خیرخواه آنان بود؛ تا جایی که خون خود را در راه خدا فدا کرد تا بشریت را از گمراهی، حیرت و جهالت نجات دهد. در اینجا باید میان «جهل» و «جهالت» تفکیک کرد؛ جهل به معنای نادانی و ندانستن است، اما جهالت به معنای عملِ جاهلانه است.

وی با اشاره به تعبیر قرآن کریم درباره بدترین خسران برای کسانی که در گمراهی، خود را برحق می پندارند (قُلْ هَلْ نُنَبّئُکُمْ بالْأَخْسَرِینَ أَعْمَالًا)، گفت: «به همین دلیل در دعا می خوانیم: «اللهم ارنا الحق حقا حتی نتبعه...»(خدایا حق را چنان که هست به ما بنمایان تا پیروی کنیم و باطل را چنان که هست بنمایان تا از آن دوری کنیم). دشمنی با حق و روی گردانی به سوی باطل، دردناک ترین وضعیت است و امام حسین(ع) تمام هستی خود را فدای همین مسیر کرد؛ چراکه این هدف اصلی قیام ایشان بود.»

رمضانی در ادامه افزود: امام شهید ما از زمانی که تحت رهبری امام خمینی(ره) پا در مسیر مبارزه گذاشت تا آخرین لحظه عمر شریفشان، همواره در راه حق تلاش کرد. ایشان چه در دوران طلبگی و چه پس از انقلاب در مسئولیت های مختلف از جمله ریاست جمهوری و رهبری، تنها هدفش تبیین، روشنگری و هدایت بود. ایشان این بار سنگین را با بصیرت، شجاعت، دلسوزی و ایثار بر دوش کشید و در نهایت، با مشتی گره کرده به استقبال شهادت رفت.

خودآگاهی رهبر شهید نسبت به شهادت

رمضانی با تأکید بر آگاهی «امام شهید» از زمان و مکان شهادتشان، اظهار کرد: ایشان نسبت به این مسئولیت کاملاً آگاه بود و از طریق مکاشفات، خواب و رؤیا، حتی زمان و مکان شهادتش نیز به ایشان خبر داده شده بود. این وضعیت با کسی که به طور ناگهانی هدف یک بمب قرار می گیرد و به شهادت می رسد، تفاوت بسیاری دارد. ما قصد ارزیابی نداریم و داور نهایی خداوند است، اما تفاوت بسیاری است میان کسی که می داند در چه مکان و زمانی به شهادت می رسد، با کسی که نمی داند آیا صبح بیدار خواهد شد یا خیر. با وجود اینکه افراد بسیاری تلاش کردند ایشان را به مکان امنی منتقل کنند، اما ایشان چنین درخواستی را نپذیرفت.

وی در ادامه به نقل از شهید لاریجانی افزود: ایشان به «امام شهید» گفته بود که دشمنان قصد ترور شما را دارند و بهتر است مکان خود را تغییر دهید؛ اما ایشان در پاسخ فرمودند: یعنی من مردم را به مقاومت دعوت کنم، اما خودم به پناهگاه بروم؟ ایشان آگاهانه این مسیر را انتخاب کرد و اشک می ریخت تا مبادا در بستر بیماری یا در اثر یک تصادف از دنیا برود. واقعاً حیف بود که ایشان با مرگی عادی از دنیا برود؛ چراکه خداوند او را برای شهادت آفریده بود و برایش سخت و دشوار بود که شهید نشود.

دنیاطلبی؛ ریشه همه جنایت ها

رمضانی با اشاره به محور دیگری از زیارت اربعین، در مورد دلایل جنگ با امام حسین(ع) و عدم رعایت حریم ایشان اظهار کرد: «زیارت اربعین به «مَغروهً بالدنیا» اشاره دارد؛ یعنی دنیاطلبی و مغرور شدن به دنیا، عامل اصلی این جنایات است. کسانی که آخرت را در برابر لذات زودگذر دنیا فروختند و در کنار آن، دچار تکبر و خودبزرگ بینی شدند، در نهایت در مزبله هوا سقوط کردند.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تصریح کرد: برخی در مزرعه خدا فانی شده و به عنوان خلفای الهی برمی خیزند و در مقابل، برخی در مزبله هوا دفع شده و به سقوط می رسند. هر دو گروه فانی می شوند، اما یکی در مزبله دنیا و هوا و دیگری در مزرعه سعادت و آخرت.

ایشان در تحلیل وضعیت کنونی افزود: امروزه کسانی که در برابر ولی امر می ایستند — چه در خارج و چه در داخل — متکبر و مغرورند و در مزبله دنیا سقوط کرده و تسلیم ولی امر نیستند. آن ها می خواستند با مصالحه با کدخدا، وضعیت اقتصادی را بهبود ببخشند، اما دیدیم که نتیجه چه شد. اگر به فرمایش امام شهید گوش داده بودند و در خط ولایت قرار داشتند، وضع ما چنین نبود.

آیت الله رمضانی با اشاره به دیدگاه های «امام شهید» درباره اقتصاد، افزود: این سید بزرگوار بارها اقتصاد مقاومتی را فریاد زد و تأکید کرد که از بیگانه و خارج توقعی نداشته باشید و خودتان را تقویت کنید؛ اما این افراد نشنیدند و نمی شنوند، زیرا گرفتار هوای نفس، خودبزرگ بینی و تکبر هستند.

وی در پایان، با تبیین محور دیگری از زیارت اربعین، به مفهوم «تولی و تبری» پرداخت و گفت: «برخی تولی و تبری را تنها به معنای دوستی با دوستان خدا و دشمنی با دشمنان او می دانند؛ اما تولی یعنی دست رد به سینه دشمنان خدا زدن و رفتن زیر چتر ولی الهی و حمایت از او در برابر دشمنان. جانِ تولی و تبری، معیت، همراهی، اطاعت و پیروی از ولی امر و مخالفت با دشمنان اوست، نه صرفاً محبت و دوستی.

دعا و زیارت کلاس درس است

این پژوهشگر عرفان اسلامی در تبیین جایگاه معنوی ادعیه و زیارات اظهار کرد: زیارت اربعین و تمامی ادعیه و زیارات، صرفاً برای کسب ثواب نیستند، بلکه هدف آن ها درس دادن، تعلیم و آشنا کردن انسان با حقایق است. زیارت و دعا در واقع یک کلاس درس هستند و صرفِ خواندن، به معنای زیارت کردن نیست.

وی با اشاره به دعای ماه رمضان که پس از نمازها خوانده می شود، افزود: براساس فرمایش شیخ عباس قمی، اگر کسی این دعا را بخواند، خداوند گناهانش را تا قیامت خواهد آمرزید؛ اما این بدان معنا نیست که ما صرفاً چند عبارت از این دعا (مانند اللهم ادخل علی اهل القبور السرور...) را بخوانیم و گمان کنیم که آمرزیده شده ایم.

رمضانی در پایان با تأکید بر اینکه این برداشت هرگز درست نیست، تصریح کرد: معنای واقعی این دعا آن است که شما برای مردگانت خیرات کنید تا خداوند به هر دو (شما و متوفی) برساند. برای نمونه، عبارت اللهم اغن کل فقیر به این معناست که ما برای فقرا چه قدمی برداشتیم؟ و اللهم اشبع کل جائع یعنی آیا گرسنه ای را سیر کردیم؟ اگر کسی برای تحقق این دعاها گام بردارد، خداوند آمرزش گناهان او را تضمین کرده است.

انتهای پیام